De wintertuin


De opruimwoede die wel wordt aangeduid als ‘het winterklaar maken’ van de tuin getuigt van een regelrecht gebrek aan onkunde en wetenschap voor uw tuin. Uw planten worden er niet beter van, de dieren hebben eronder te lijden, en zelf zit u de hele winter tegen een doods lapje grond aan te kijken. Tenzij u dat mooi vind moet u dat zeker niet laten, maar bedenk wel wat u voor schade daar mee aanricht aan de natuur.

Neem, dan de zogenaamde luiaards onder de tuinbezitters. Die zitten in het najaar bij de kachel, verrekijker en vogelgids onder handbereik, en genieten van de sprookjeswereld aan de andere zijde van het vensterglas. De appelbes pronkt met vlammend-rood blad, de hibiscus steekt met z’n enorme bloemen de ijle zilverkaars de loef af. In de nevel hangt een spinnenweb en de rijp geeft uitgebloeide hemelsleutels een kanten kleedje. Torretjes krioelen in de afgevallen boombladeren, de ‘papieren’ hortensiabollen ritselen zachtjes, een musje komt op vetbol-inspectie. Met een beetje geluk groeit hier en daar een paddestoel.

Schudt u het hoofd om zoveel idylle, nu die voortkomt uit pure luiheid? Dan bent u wellicht te overtuigen met enige praktische argumenten.

Natuurlijk leven en denken.
In afgeknipte holle stelen van uitgebloeide planten krijgt ijs de kans flink wat schade aan te richten. Een border waarin het afgevallen blad mag blijven liggen heeft een natuurlijke deken; ze droogt minder uit en loopt nauwelijks vorstschade op. Bovendien wordt het blad omgezet in compost door talloze torretjes, zodat niet alleen de grond maar ook de vogels rijkelijk van voedsel worden voorzien.

De boodschap moge duidelijk zijn: wees lui voor al wat leeft. Kúnt u eenvoudigweg niet stilzitten? Maak dan het gereedschap grondig schoon. Zet de grasmaaier in het vet. Plant bollen. Ruim de schuur op. Hark blad van het gazon in de border. Borstel manden en potten. Verticuteer het gras. Vervang die wankele giftige geimpregneede schutting; door groenblijvende bloeiende heesters. Tap de buitenkraan af. Rijg ongebrande pinda’s aan een draad voor de mezen. Creëer een stilleven van vruchten, pompoenen, heksenbezems, kruiken, lantaarns en wat u maar mooi vindt. Kortom: maak van de tuin uw eigen droomtuin.

Kleur is niet alleen voorbehouden aan de zomer.
Herfst en winter kennen genoeg kleur, indien u hier de jaarkalender leest.

Planten die tot december bloeien zijn onder andere herfstanemoon, alsem, herfstaster, struikheide, zilverkaars, fuchsia, zonnebloem, zonneoog, struikmalva, hemelsleutel, eendagsbloem, begonia en dahlia, maar ook rozen kunnen met een beetjegeluk ook nog bloeien.

Planten die tussen januari en maart bloeien zijn onder andere randjesbloem, mansoor, schoenlappersplant, Kaukasische vergeet-mij-nietjes, sneeuwheide, kerstroos, leverbloempje, pachysandra, longkruid, wildemanskruid, kleine maagdenpalm, viooltjes enz.

Heesters met een apart winters kleurtje.

De kornoelje (cornus alba ‘Siberica’ heeft koraalrode twijgen waarmee prachtige kerstkransen te maken zijn, en de jonge twijgen van cornus sanguinea ‘Midwinter Fire’ zijn in de winter geel); de sneeuwbes, met witte, roze of paarsroze bessen die – omdat de vogels ze niet eten – tot het einde van het jaar aan de struik blijven zitten; de toverhazelaar met gele of rode herfstbladeren en daarna, tussen januari en maart, geurende bloemen; allerlei viburnum-soorten, die ofwel de hele winter bloei vertonen, ofwel bessen dragen.

Als uitbundige bloei en herfstkleur door de strengste winterkou verdreven zijn, wordt vorm belangrijk in de tuin. Een evenwichtige compositie heeft hoogte- en diepteverschillen en wisselt gedroogde bloeiwijzen af met groenblijvers.

Denk voor groenblijvende heesters aan de losse bolvorm van de rododendron, de tot zuil te snoeien taxus en lage haagjes uit buxus. Gedroogde bloeiwijzen van bladverliezers zijn er als bol (hortensia, monarda), plat scherm (hemelsleutel, koninginnekruid), kaars (schildpadbloem, brandkruid, fluweelboom) en pluim (siergrassen) en leveren elk een spectaculaire bijdrage aan het miniatuur-winterlandschap. Vorm laat zich ook zien in dode materialen als kruiken, manden, roestige tafeltjes en wat dies meer zij. En vergeet mooie vruchten als kastanjes en pompoenen niet, maar ook de lampionplant heeft een enorme sierwaarde door de decoratieve, oranje vruchten.

Bladeren verwijderen, begin maart.

In de herfst stooi ik in de planten tuin, (waar geen gras is) vol met bladeren om dat het zo veel voordelen heeft.
Bij mij ligt de tuin na de winter dan ook nog vol met half verteerd blad. De meeste mensen vinden dit slordig en vreemd en halen het blad dan ook zo snel mogelijk weg. Maar al dit aangebrachte blad heeft ook zijn grote voordelen. Als je het blad rustig laat verteren in je tuin is dit een uitstekende basis voor voedingsstoffen. Dit scheelt extra meststoffen strooien en milieu vervuiling plus geld. Maar er is nog een heel ander belangrijk punt om bladeren te laten liggen. In de aangebrachte bladeren overwinteren een heleboel insecten, en tegelijk kunnen ook zoogdieren in je bladeren overwinteren. Wat dacht u van lieveheersbeestjes, vlinders en egels. Wilt u de bladeren echt kwijt, wacht dan tot begin maart zodat de temperatuur al wat hoger is en de planten al flink in hun blad komen. Dan hebben ook de dieren volop de tijd gekregen om rustig wakker te worden en kunnen ze hun schuilplaats van de winter verlaten. En aan hun nuttig tuin werk gaan beginnen wat wij dan zelf niet met chemische middelen hoeven te bestrijden wat alleen maar zwaar milieu vervuilend is en zeer giftig.

Dieren zorgen voor beweging in de tuin.

Een egeltje (alleen één keer wat kattenmelk geven,als hij sterk vermagerd is!) verder alleen kattenvoer klaarzetten, blik of brokjes. Zal zich niet snel laten zien, maar vogels des te meer. Ecologisch hoveniers adviseren dan ook om in elke tuin een vogelbosje aan te leggen: een hoekje met wat struiken waar vogels en kleine roofdieren in kunnen schuilen, nestelen, en liefst ook eten. Een groenblijvende struik biedt beschutting tegen de natuur elementen, een doornige struik bescherming tegen de buurkat, een besdragende struik voedsel voor de vogels. Zoals lijsterbes, vogelkers, meidoorn, taxus en laurier.

Informatie over bijvoeren van vogels is te vinden op www.vogelbescherming.nl

De ecologische hovenier kent twee bestrijdingsmiddelen: in de zomer de schoffel, in het najaar en de winter de vogels.

Voor nog meer informatie klik op de onderstaande links,

Afgevallen blad is waardevol.

Waarom de bladeren vallen?.

Bij deze wens ik u veel winter tuinplezier toe.

  1. mevr. Dijkman
    zondag 23 mei, 2010 om 15:57

    Tot mijn verbijstering las ik op deze pagina dat een egeltje melk mag hebben, dit is absoluut niet waar. Hooguit mag u een egeltje één keer wat kattenmelk geven, verder alleen kattenvoer klaarzetten, blik of brokjes.
    egeltjes kunnen niet tegen koemelk!

    • zondag 23 mei, 2010 om 16:23

      Beste mevr. Dijkman,

      Inplaats van melk had daar inderdaad kattenmelk moeten staan, inmiddels heb ik dit tegelijk aangepast. Hartelijke bedankt voor uw opmekzaamheid en om het mij te melden.

      Vriendelijke groet,
      Henk Polie

  2. Gisèle van der Meer
    zaterdag 30 oktober, 2010 om 12:04

    Dag, in onze tuin hebben wij een speciaal egelhuisje, met wat stro, en een bakje voor
    voer. Tot een tijd geleden vulden we dat met kattevoer. Het bakje werd trouw leeg gegeten. Wij blij! De egel eet! Totdat we een belletje hoorden. We plaatsten voor de ingang een gaas, ruim genoeg voor de egel, te klein voor de kat. Nu zijn we overgestapt op speciaal egelvoer, waarin o.a. havermout, gedroogde meelwormen. We zijn nu voor bij 100 procent zeker dat alleen de egel het bakje leegeet. Temeer omdat we hem of haar ook regelmatig zien scharrelen, en anders attendeert onze blaffende hond, met een speciaal egelblafje, op de aanwezigheid van het diertje.
    Voordat we een egelhuisje hadden, gebruiken we een oud pallet onder het openhaardhouthok, als voederplaats. Het gaat er immers om dat het voedsel droog blijft. Hartelijke groet, Gisèle

    • zaterdag 30 oktober, 2010 om 12:46

      Beste Gisèle,

      Hartelijke dank voor uw inzending.

      Vriendelijke groet,
      Henk Polie

  3. arty farty
    maandag 24 januari, 2011 om 15:16

    Wat een schrijverstalent en wat een kunde over de tuin,
    wilt u alstublieft een tuinboek gaan schrijven?

    • maandag 24 januari, 2011 om 15:29

      Beste Arty Faty,

      Hartelijk bedankt voor uw opmerking.

      De hele tuin kalender is al een compleet boek, lees al de maanden maar eens goed door dan koop je nergens zo tuin boek.

      Vriendelijke groet,
      Henk Polie

  4. arty farty
    maandag 24 januari, 2011 om 16:38

    Ja maar u moet op tv!

    • maandag 24 januari, 2011 om 17:05

      Beste Arty Farty,

      Dat is heel aardig bedacht van u. Maar dan hebben zij zendtijd te kort daar je mij nog nooit heb horen praten als ik eenmaal begin dan komt er geen eind aan.
      Dus laat ik hun dat maar besparen ze moeten nu al zoveel bezuinigen op alle onzin die zij meestal uitzenden.

      Vriendelijke groet,
      Henk Polie

  5. Petra
    dinsdag 22 oktober, 2013 om 21:24

    Ha Henk,
    Hier een berichtje van een grote ecotuinliefhebber.
    Sinds 2jaar woon ik in een woonwijk. Voorheen op een boerderij. Plaats zat toen.
    Nu moet ik het met een postzegel doen.
    Ben er nog steeds mee bezig om hier iets van te maken. Sommige dingen lukken, sommige niet.
    Maar dat is tuinieren.
    Mijn vraag aan jou is…..Hoe houd jij je paadje zo mooi schoon.
    Ik heb constant onkruid, ze worden groen etc.
    Heb met azijn geprobeerd, te krabben, maar dan ben ik meer bezig met de paadjes, als met het tuinieren.
    Liefs Petra

    • woensdag 23 oktober, 2013 om 14:36

      Beste Petra,

      Ik hou mijn straat en tegelwerk schoon met pure schoonmaak azijn.
      Dus wel onverdund en ik gebruik ongeveer 1 liter voor 10m2 Maar ik doe dat altijd als het droog en zonnig weer is en de eerste 24 uur er geen regen wordt opgegeven.
      Daarvoor gebruik ik een gebruikte sproei flacon van een glasreiniger of een andere sproei flacon, let er dus wel op dat er niet te veel wind staat anders raakt het je planten en ben je ook onnodig veel kwijt en sproei je niet je straatwerk goed. Met droog weer kan je ook heel goed zien waar je gebleven bent met het sproeien, het hoeft maar net nat te zijn dan is het al goed. Je kan het nu ook nog doen voor dat het winter wordt zo dat je de hele winter er geen onkruid of mos op heb, toont tegelijk een stuk beter.
      Normaal doe ik dat 1 a 2 keer per jaar, en heb er dan echt geen omkijken meer na. (Werken vind ik niet erg, maar onnodig werken daar heb ik een bloedhekel aan).

      Wat je ook kunt uitproberen is scherp metselzand gebruik ik ook wel eens per jaar, dun uitstrooien en een paar keer met de bezem goed vegen, is tegelijk goed om de naden op te vullen zodat je daar ook geen onkruid meer in krijg en het help ook goed tegen verzakking van je straat en tegelwerk om dat er dan ook bijna geen water meer in kan blijven staan.
      Laat dat zand er wel liefst een week op liggen zo dat het zijn werk goed kan doen. Voor mensen die vlak bij het strand wonen zout zee zand werkt ook uitstekend.

      Veel succes
      Vriendelijke groet,
      Henk Polie

  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: